Literatuur vaktherapie | beeldende therapie

 

Handboek Beeldende Therapie Handboek Beeldende Therapie. Uit de verf. Het Handboek Beeldende Therapie geeft voor het eerst in zestig jaar beroepsuitoefening een overzicht van de Nederlandse beeldende therapie. Beschreven worden de belangrijkste bestaande visies, methoden en methodieken. Deel 1 geeft informatie over de achtergronden van het beroep: de geschiedenis en theoretische kaders. Deel 2 is gericht op de methodische beroepsuitoefening in de praktijk. Deel 3 handelt over voorwaarden voor professionaliteit, zoals facilitering en maatschappelijke positionering en onderbouwing van het professioneel handelen door middel van onderzoek. Het boek en bijbehorende dvd bieden ondersteuning voor docenten en studenten van de hbo-opleiding tot beeldend therapeut. Daarnaast is het een naslagwerk voor de beroepsbeoefenaar. Er zijn veel literatuurverwijzingen opgenomen voor nadere bestudering van onderwerpen waar de lezer in geïnteresseerd is. Het verkregen overzicht in dit handboek, draagt bij tot een eenduidiger en steviger beroepsbeeld. Ook heeft dit overzicht bijgedragen tot inzichten op het vakgebied over mogelijke en noodzakelijke verdere ontwikkelingen in het beroep. Auteur: Celine Schweizer.

 

Handboek Creatieve Therapie Handboek Creatieve Therapie. Dit boek stelt de (toekomstige) vaktherapeut in staat binnen een multidisciplinair team te verantwoorden wat Creatieve Therapie (CT) is en waarom dit wel of niet deel van het behandelingsaanbod moet zijn. Aan de hand van het door de auteur ontworpen 'CT-molecuul' wordt beschreven welke kennis en vaardigheden een creatief therapeut nodig heeft. Het CT-molecuul wordt ingevuld voor drama, muziek, beeldend en dans en beweging, ondersteund door verhelderende voorbeelden uit de praktijk. In het Handboek Creatieve Therapie komen de volgende onderwerpen aan de orde: diagnostiek, behandeling versus begeleiding, de indicatiestelling voor creatieve therapie en werkwijzen. Verder is er aandacht voor de belangrijkste psychotherapeutische referentiekaders en de afzonderlijke creatieve therapieën in vogelvlucht. Begrippen als creativiteit, creatief proces, spel, transitionele ruimte en expressie worden toegelicht. Daarnaast komt de creatieve therapie in relatie tot andere therapieën aan de orde en besteedt de auteur aandacht aan de maatschappelijke positie van het beroep, de professionalisering en het doen van onderzoek. Meerdere hoofdstukken handelen over het door de auteur ontwikkelde 'analogeprocesmodel' dat de mediumactiviteit van de cliënt beschrijft als een psychisch, psychomotorisch en/of interactief fenomeen. Het analoge-procesmodel verbindt de ontwikkelingspsychologie van Daniel Stern met de semiotiek en het 'werken in het medium' in de creatieve therapie. Leerdoelen en leertaken overeenkomstig de uitgangspunten van 'leren-leren' en corresponderend met de afzonderlijke hoofdstukken, zijn als bijlage bij dit boek verkrijgbaar. Het boek is bedoeld voor de HBO-opleiding Creatieve Therapie, creatief therapeuten en therapeuten die in hun werk te maken hebben met creatieve therapie. Auteur: Henk Smeijsters.

 

De kunsten van het LevenDe kunsten van het leven. Hoe kunst bijdraagt aan een emotioneel gezond leven. Waarom bezoeken we musea en theaters? Waarom luisteren we graag naar muziek?Aan de hand van de nieuwste onderzoek van filosofen, psychologen en neurologen (Damasio) beschrijft De kunsten van het leven hoe kunst ons weet te raken. Henk Smeijsters concludeert dat kunst op een positieve manier inwerkt op wat in de neuropsychologie het 'kernzelf' wordt genoemd. Kunst blijkt belangrijker dan we al dachten en bepaalt ons geluk in hoge mate. Auteur Henk Smeijsters.

 

Autonomie. Hoe word ik een persoonlijkheid in een turbulente wereld.  Autonomie. Hoe word ik een persoonlijkheid in een turbulente wereld? De wereld heeft op zijn fundamenten geschud. De kredietcrisis heeft laten zien hoe het financieel-economische bouwwerk als dominostenen om kan vallen. De aantasting van de natuur confronteert de mens met verregaande consequenties, die nauwelijks te overzien zijn. Men heeft nu de mond vol over politieke, financiele, economische en technische maatregelen, over het aan banden leggen van hedge funds, drempels in de weg en rekeningrijden om files te beheersen, spaarlampen en zonnepanelen om het energieverbruik te verminderen.

Maar dit boek richt zich op de individuele mens, hoe hij anders kan leven, gelukkig kan zijn en daardoor economische rampen en milieurampen kan voorkomen. Het gaat over autonome zelfbepaling en inspireert het individu om een levenskunst te ontwikkelen die leidt tot duurzaam geluk en zingeving in leven en werken, individueel en sociaal, onafhankelijk van overmatige productie en consumptie. Als we over het vermogen beschikken om onze waarneming te verdiepen, hebben we in ons leven minder nodig om gelukkig te zijn.

Het boek is kritisch, prikkelend en uitdagend en zet mensen aan het denken. Het is geschreven tegen de achtergrond van de filosofie van de levenskunst en positieve psychologie, met een stimulans om die in het dagelijkse leven toe te passen. Auteur Henk Smeijsters.

 

Creatieve Therapie  Creatieve Therapie. Spelen met mogelijkheden. Een duidelijk kader voor de denk- en werkwijze van de (a.s.) creatief therapeut plus een helder overzicht van een aantal veel toegepaste vormen van creatieve therapie. Auteurs Eveline Grabau en Henriette Visser

 

 

 

Niet uitleven maar beleven. Beeldende therapie bij persoonlijkheidsproblematiekBeeldende therapie is bedoeld voor mensen die met beelden hun gevoelens beter kunnen bereiken dan met woorden. De auteur laat op een aansprekende manier zien wat de mogelijkheden van beeldende therapie zijn bij cliënten met persoonlijkheidsproblematiek. In het theoriegedeelte komt een aantal basale thema's bij cliënten met persoonlijkheidsproblematiek aan de orde. De theorie wordt verhelderd met diverse praktijkvoorbeelden en verslagen van een (ex-)cliënt. Ook bevat het een evidence-based hoofdstuk over de stand van onderzoek op dit terrein. Het werkboekgedeelte is gebaseerd op de onderdelen van de dialectische gedragstherapeutische vaardighedentraining van Marsha Linehan en Jeffrey Young, namelijk kernoplettendheid, emotieregulatie, intermenselijke vaardigheden en crisisvaardigheden. Deze modulen worden aangevuld met een module over schemagerichte therapie en met een aantal werkvormen voor speciale situaties. 

Iedere module in dit werkboek bestaat uit een samenvatting van het betreffende deel van de theorie, een overzicht van de multidisciplinaire samenhang in het programma en een aantal beeldende werkvormen. De 106 werkvormen zijn in de praktijk ontwikkeld en bieden iedere beeldend therapeut nieuwe ideeën, herkenning en handvatten. Auteur Suzanne Haeyen.

 

Gezins creatieve therapie. Systeembeinvloeding, ouderondersteuning  De gezins-creatieve-therapie die in dit boek wordt beschreven, is gericht op gedragsverandering van de gezinsleden in het hier en nu. De methode is gebaseerd op de volgende grondbeginselen: een creatieve therapie beeldend vormen, gezinstherapie, ouderbegeleiding en leertheorieën met betrekking tot communicatie en emancipatie. Wanneer ouders in hun oudertaken worden ondersteund, kan het gezin in beweging komen op een manier die vanaf het begin door de ouders zelf wordt gedragen. Al doende leren de ouders een beeldende activiteit te plannen en leiding te geven aan hun kinderen bij het uitvoeren van die activiteit. Het doel van de ondersteuning is dat zij deze handelwijze ook in de dagelijkse omgang met elkaar gaan hanteren. Deze doelstelling leidt tot een therapiemodel dat in tien bijeenkomsten kan worden uitgevoerd. De gezins-creatieve-therapie wordt in principe met het kerngezin uitgevoerd. Sleutelbegrippen zijn: succeservaringen, positieve bevestiging, omgaan met beeldende (productie)problemen, scheiden van de subsystemen van ouders en kinderen, het herstel van de hiërarchie van de ouder ten opzichte van de kinderen en aandacht voor de leefomgeving van het gezin. Gezins-creatieve-therapie is bedoeld voor beeldend creatief therapeuten die met gezinnen (willen gaan) werken. Daarnaast kan met dit boek binnen HBO-opleidingen voor creatieve therapie een systemische oriëntatie worden geïntroduceerd die een wezenlijke aanvulling op de individuele en groepsgerichte benaderingen betekent. Ten slotte is het boek nuttig voor andere disciplines die met creatief therapeuten samenwerken, voor instellingen voor kinderpsychiatrie, jeugdpsychiatrie en volwassenenpsychiatrie, in agogische settings en bij het speciaal onderwijs. Auteur Frans Beelen.

 

Interactief. Creatieve therapie met groepenDe interactieve methode die in dit boek wordt beschreven is ontstaan vanuit het werken in de praktijk van creatieve therapie met groepen. De interactieve methode als benaming is een samenvoeging van de woorden 'interactie' en 'actief'. Cliënten in creatieve therapie zijn actief, werken met elkaar en zijn daardoor in interactie met het materiaal en met anderen. Het begrip interactie staat in deze methode centraal. De kracht van de onderlinge hulp is een belangrijk middel bij het oplossen van problemen. De groepsleden kunnen elkaars positieve en negatieve voorbeeld zijn, geven elkaar inzicht en worden door elkaar geconfronteerd met hun eigen gedrag. Het boek bestaat uit twee delen. In het eerste deel wordt de interactieve methode uiteen gezet. Het tweede deel bevat een aantal opdrachten die toegepast kunnen worden volgens de interactieve methode. Praktijkvoorbeelden verhelderen de tekst. Het boek is bedoeld voor mensen die als creatief therapeut werkzaam zijn in de therapeutische en agogische sector. De beschreven methode is bruikbaar voor open en gesloten groepen, heterogene en homogene groepen. Het kan toegepast worden bij volwassenen en kinderen, zowel in langdurende als kortdurende behandelingen en in verschillende settings. In deze tweede druk is de beschrijving van de methode verder verbeterd en meer onderbouwd. Ook zijn meer praktijkvoorbeelden toegevoegd.Auteurs Frans Beelen en Marianne Oelers.

 

In beeld. Doelgerichte behandelmethoden van beeldend therapeuten  Beeldende therapie is een vorm van creatieve therapie, waarin gewerkt wordt met beeldend vormen als therapeutisch middel. In beeld biedt een overzicht waarbij de verschillen en overeenkomsten in het werk van beeldend therapeuten, die met verschillende problematieken werken, naar voren komen. Ze beschrijven hoe zij de problematiek van cliënten herkennen in beeldend werk en hoe zij methodisch te werk gaan in de behandeling van deze problemen. In beeld is een praktijkboek. De werkervaringen van beeldend therapeuten vormen het uitgangspunt. De toon van de hoofdstukken is persoonlijk, zodat de lezer als het ware meeloopt met de beeldend therapeut terwijl hij aan het werk is. In de praktijk heeft elk van de beeldend therapeuten een behandelmethode ontwikkeld, toegespitst op een specifieke doelgroep, de doelgroepgerichte behandelmethode. Celine Schweizer (redactie).

 

Wat woorden niet kunnen zeggen. Creatieve middelen, begeleiding, hulpverleningi Dit boek bevat een schat aan activiteiten die toegepast kunnen worden in hulpverlening en begeleiding. Meer dan 100 opdrachten bieden de mogelijkheid om vorm te geven aan veranderingsprocessen. De theorie uit dit boek is daarbij een essentieel hulpmiddel. In deze herziene uitgave is een unieke combinatie gemaakt van activiteiten in de welzijnssector en technieken uit projectmanagement. Zowel in welzijn als in management wordt gestreefd naar een verbetering. En of het nu gaat om een verbetering van welbevinden en welzijn, van situaties en omstandigheden, van organisaties of van resultaten en producten, in alle gevallen komen veranderingsprocessen op gang en worden mensen gemotiveerd om tot verbeteringen te komen. In dit boek zijn beiden samengebracht. Dit heeft geleid tot een transparante theorie over veranderingstrajecten, uitgewerkt met activiteiten. Centraal hierbij staat de motivatie om tot verandering te willen en kunnen komen. Zo leert men veranderen en wordt de deelnemer weer mede vormgever van zijn eigen situatie. Auteur Ellen Budde.

 

Praktijkonderzoek in vaktherapie De hogeschool maakt een snelle ontwikkeling door. Het ontwikkelen in implementeren van nieuwe kennis maakt een steeds belangrijker deel uit van het onderwijs. Ook voor de opleidingen voor creatieve therapie (vaktherapie) geldt dat ze niet langer alleen maar onderwijsinstellingen zijn, maar zich daarnaast ontwikkelen tot praktijkgerichte onderzoeksinstituten.Het boek laat zien hoe vaktherapeuten hun observaties, doelstellingen en behandelmethoden kunnen ontwikkelen door middel van praktijkonderzoek en dat de resultaten van dit onderzoek in de praktijk, de theorie en het onderwijs ten goede komen.

 

Mentaliseren in Beeldende Vaktherapie  Gehechtheidtheorie en ontwikkelingspsychologie vormen de pijlers van het concept mentaliseren en worden met veel voorbeeldmateriaal beschreven. Beeldmateriaal toont proceservaringen van cliënten in zowel kinder- als volwassene casuïstiek. Met verve en passie worden de werkzame factoren van vaktherapie beeldend en muziek geanalyseerd, als het om mentaliseren in het medium gaat. Dit boek maakt het concept mentaliseren methodisch toegankelijk en vooral door het vele beeldmateriaal invoelbaar. Met enige creativiteit zijn voorbeelden toepasbaar in andere vaktherapeutische media. Het boek is boeiend lesmateriaal. Een inspiratiebron voor iedereen die geïnteresseerd is in mentaliseren. Over de auteur:  Marianne Verfaille is beeldend therapeut, zij heeft meerdere publicaties op haar naam staan. In 2004 is zij haar ontdekkingstocht gestart naar de mogelijkheden die beeldende vaktherapie biedt om het mentaliserende vermogen bij cliënten te vergroten.

 

Recensie: In deze uitstekende studie wordt een nieuw begrip uit de psychologie, het mentaliseren, toegepast in de beeldende vaktherapie. Dat begrip houdt in: aandacht schenken aan mentale geestestoestanden zoals gevoelens, wensen en gedachten. Het boek is ontstaan in de psychotherapeutische behandeling van mensen met persoonlijkheidsproblematiek. In het werken met deze doelgroep bleek de auteurs dat het mentaliserend vermogen zwak ontwikkeld is of dikwijls verstek laat gaan. Vanaf 2004 begonnen ze in hun klinische werk de principes van het mentaliseren toe te passen. De belangrijkste vraag: hoe kun je in het beeldend werken waarin het non-verbale een belangrijk principe is, effectief gebruik maken van de verbale techniek, zodat de combinatie de clienten ten goede komt? Inmiddels is er een mogelijkheid om opgeleid te worden in de toepassing van het mentaliseren in de beeldende vaktherapie. De resultaten zijn veelbelovend. De auteurs zetten uiteen hoe mentaliseren mensen kan helpen hun emotionele betrokkenheid te intensiveren en te vergroten. Principieel is dat de client leert de eigen gemoedstoestand beter te begrijpen door de reacties van anderen te laten inwerken. De theorie wordt aan de hand van casuistiek verduidelijkt. Met verklarende woordenlijst, register en literatuurverwijzingen.

 

 

 

Verbindende kwaliteit van beeldende therapie  Effecten Van Beeldende Therapie In De Behandeling Van Persoonlijkheidsstoornissen. Introductie Van Een Beeldende Therapievragenlijst.  Over het boek Mensen met persoonlijkheidsproblematiek worstelen vaak met tal van problemen. Zij hebben meestal last van wisselende stemmingen en zijn een speelbal van hun emoties. Impulsen hebben regelmatig de overhand ten opzichte van hun gedachten waardoor allerlei (zelf-) destructief gedrag voor problemen zorgt. Het zelfbeeld is vaak instabiel, diffuus, onderhevig aan bovengenoemde stemmingen en is dus ook "ontregeld".

Beeldende therapie wordt regelmatig gegeven aan clienten met persoonlijkheidsproblematiek met als doel om door middel van beeldend werk(en) veranderings-, ontwikkelings-, regulatie- en/of acceptatieprocessen op gang te brengen. De kracht van het beeldende medium is gelegen in het feit dat het gaat om de ervaring, de handeling en/of om het scheppende karakter. Het beeldend werken kan zo diverse functies vervullen. Dit boek beschrijft de bevindingen van een gericht, kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar de effecten van beeldende therapie. Beschreven wordt dat gevonden en vastgesteld is dat beeldende therapie zich kenmerkt door een verbindende kwaliteit. Beeldende therapie verbindt de meer cognitieve processen, van gedachten en van woorden, aan de diepere, non-verbale gevoels- of ervaringslagen, waar met praten soms te snel aan wordt voorbij voorbijgegaan. Cliënten komen op een uitgebreide en invoelbare wijze aan het woord over hun ervaringen met beeldende therapie door treffende citaten en samenvattende teksten. Door de foto"s van hun beeldend werk geven de clienten de lezers van dit boek letterlijk en figuurlijk een beeld van wat hen bezighield.Deze beelden maken inzichtelijk wat de kracht is van het beeldend werken en hoe dit je kan raken, als client of als lezer van dit boek. Ook in die zin is het beeldend werk emotieverbindend! Onderzoek is belangrijk omdat het onderbouwde inzichten oplevert, niet alleen over de werking en de kracht van beeldende therapie maar ook ten behoeve van de verdere ontwikkeling van het vak. De nu gepresenteerde onderzoeksresultaten sluiten dan ook aan bij de huidige ontwikkelingen in het werkveld om werk te maken van het 'evidence based" en 'practice based" onderbouwen van therapeutische interventies en therapeutisch aanbod. Dit boek bevat naast het bovenstaande ook een specifiek beeldend therapeutische vragenlijst, de BTV-PS b/c, die in dit onderzoek werd ontwikkeld om de effecten van de therapie te onderzoeken. Deze vragenlijst is te gebruiken om de resultaten van en de waardering voor de beeldende therapie te monitoren. Uit de inhoudInhoudsopgave: Over de auteur: Suzanne Haeyen, MATh, is beeldend therapeut en voorzitter van de leerkring Vaktherapie bij GGNet, bij 'Scelta, expertisecentrum voor persoonlijkheidsproblematiek" in Apeldoorn en Nijmegen. Ze is ook coördinator Inhoud en hoofddocent bij de Deeltijdopleiding Creatieve Therapie van Hogeschool Arnhem Nijmegen. Zij heeft diverse publicaties op haar naam staan over beeldende therapie bij persoonlijkheidsstoornissen. Recensie:  Een onderzoek naar de effecten van beeldende therapie in de behandeling van persoonlijkheidsstoornissen. De schrijfster merkt op dat vaktherapeuten voor hun vak goed onderzoek moeten kunnen doen. Met deze studie is aan de wens voldaan. Eerst onderstreept de auteur dat de theorie van beeldend werken nog weinig door onderzoek is onderbouwd; ook weten we nog weinig van de effecten die beeldend therapeutisch werk oplevert, vooral als je die afzet tegen de effecten van verbale therapieen. Wel is bekend dat clienten zich door beeldende therapie beter leren uiten, hun identiteit versterken, een positiever zelfbeeld ontwikkelen en door intrapsychische integratie verstevigd voelen. Dit wordt door Haeyen onderzocht. Allereerst door een literatuuronderzoek en vervolgens door een uitgebreide vragenlijst met interviews. Aan welke behoeften van clienten met persoonlijkheidsproblemen moet worden voldaan om therapeutische effecten te verkrijgen, welke omstandigheden hebben op de therapeutische ontwikkeling invloed en welke gevolgen ervaren clienten van de beeldende therapie? Haar bevindingen zijn over het geheel positief. Met fraaie kleurenfoto's van het beeldmateriaal. Voor vakdocenten, maar ook voor andere lezers goed leesbaar. 

 

Een overzicht van boeken Creatieve Therapie, Vaktherapie in een overzichtelijk matrix.